Wiele można byłoby o Jerzym Matuszkiewiczu pisać. Był i jest znany nie tylko w środowisku jazzowym. Nie bez powodu zasłużył sobie na miano pioniera a raczej nestora polskiego jazzu. Nazywano go też królem „Dudusiem” polskiego swingu jak pisał w swojej książce „Obywatel jazz” Jerzy Radliński.

Nie o nim jednak dziś chciałem napisać. O popularnym Dudusiu napisano już wiele.

Dziś chciałem wspomnieć o zespole, który Matuszkiewicz w pewnym sensie stworzył a mianowicie „Melomani”.

O historii powstania Melomanów opowiadał Jerzemu Radlińskiego Matuszkiewicz. Rozmowa ta uwieczniona została na łamach ww. książki.

Zalążkiem Melomanów był klub „Melomanów” przy Polskiej YMCA. Gdy Jerzy Matuszkiewicz pojawił się w Łodzi w 1949 roku grali w nim: Marek Szczerbiński „Sart”, Witold Sobociński, Marian i Tadeusz Suchoccy, Andrzej Wojciechowski, Jerzy Smuga, Jerzy Brodzki i wielu innych. Gdy pod koniec 1949 roku YMCA została rozwiązana wraz też klub „Melomani”.

Jak wspomina Jerzy Matuszkiewicz po rocznej przerwie utworzył własny kwintet, który siłą inercji nazwano „Melomani”. Ze starego składu klubu „Melomanów” grali w nim Sobociński (perkusja) i Wojciechowski (trąbka). Dołączyli do nich muzycy z Krakowa: Trzaskowski (fortepian)i Kujawski (kontrabas). Leader, czyli „Duduś” grał na saksofonie tenorowym i klarnecie.

Początkowo zespół grał na potańcówkach w knajpach, szkołach lub w domach prywatnych, mieszkaniach. Dopiero w 1952 roku zespół otrzymał angaż z prawdziwego zdarzenia. Przez okres wakacji grali Ustroniu Morskim w „Ustroniance”. W tym też czasie „Melomani” grali dixieland na zmianę z nowoczesnym jazzem cool. Oba te gatunki jazzu współżyły ze sobą do jesieni 1956.

Powoli „Melomani” stawali się coraz bardziej znani w środowisku jazzowym i wśród wielbicieli jazzu. Kluczowym momentem były występy w 1955 roku w ramach Estrady Jazzowej, którą powołał do życia Leopold Tyrmand. „Melomani” wystąpili wówczas na trzech koncertach, na których grał też zespół Jana Walaska i zespół Andrzeja Kurylewicza. Jak wspomina Jerzy Matuszkiewicz dorobkiem tych koncertów były dwie pierwsze płyty nagrane na przełomie 1955 – 1956 przez „Melomanów” wraz Carmen Moreno.

Później był I Festiwal w Sopocie, gdzie „Melomani” wystąpili w dwóch składach. Skład tradycyjnego jazzu: Andrzej Wojciechowski (trąbka), Witold Sobociński (puzon), Andrzej Trzaskowski (fortepian), Alojzy Thomys (banjo), Witold Kujawski (kontrabas), Antoni Studziński (perkusja) i leader „Duduś” na klarnecie.

W tzw. nowoczesnym składzie grali: Thomys (alt), Trzaskowski (fortepian), Kujawski (kontrabas), Sobociński (perkusja), Leader na saksofonie tenorowym.

Jak wspomina Jerzy Matuszkiewicz po festiwalu doszło do reorganizacji zespołu „Melomani”. Dokooptowano kilku muzyków w wyniku czego powstał „Hot Club Melomani”. Powstały w ramach powyższego dwa zespołu: jazzu tradycyjnego i jazzu modernistycznego. Pierwszym „dowodził” Matuszkiewicz, drugim Trzaskowski. W obu składach grali m.in. Trzaskowski, Kurylewicz, Sobociński, Dyląg, Wasio, Lic.

Na II festiwalu Sopockim tradycjonalistom towarzyszyła Jeanne Johnstone, modernistom Wanda Warska.

Po festiwali w Sopocie Matuszkiewicz przeniósł się do Warszawy. W 1958 roku po inauguracji pierwszego jazzowego sezonu w Filharmonii Warszawskiej „Hot Club Melomani” został rozwiązany. Na tym już historycznym, koncercie w składzie tradycjonalistów zagrali dwaj muzycy z „Hot Club Hybrydy”: Zbigniew Namysłowski (puzon), Janusz Zabiegliński (klarnet) i starzy znajomi z poprzednich składów: Andrzej Kurylewicz (fortepian), Roman Dyląg (kontrabas), Witold Sobociński (perkusja).

W Warszawie Jerzy Matuszkiewicz związał się z „Hot Club Hybrydy”, gdzie prowadził początkowo zespół „The Traditional Jazz Makers” (Namysłowski, Styczyński, Widelski, Orłowski, Federowski, Mateuszkiewicz). Zespół ten istniał rok.

Jerzy Matuszkiewicz nie spoczywał na laurach. Stworzył następny zespół, znany „Polish All Stars”, z którym koncertowali w Danii.

W kilka miesięcy później Matuszkiewicz wystąpił na I Warszawskim Festiwalu „Jazz Jamboree 58”.

W kwietniu 1959 roku podczas koncertu w Filharmonii Warszawskiej Jerzy Matuszkiewicz występował z własnym swingtetem. W składzie byli tacy muzycy jak: „Ptaszyn” Wróblewski (sax tenor), Karolak (fortepian), Zwierzchowski (gitara), Orłowski (kontrabas), Federowski (perkusja), Matuszkiewicz (sax alt). Na kolejnym Jazz Jamboree 59” Jerzy Matuszkiewicz grał już z kolejnym kwintetem swingowym. Na „Jazz Jamboree 61” ponownie wystąpił z nowym zespołem, swingtetem, w składzie: Mundkowski (fortepian), „Dzida” Kowalski (gitara), „Gucio” Dyląg (kontrabas), Bartz i Matuszkiewicz (sax alt).

Moglibyśmy wiele jeszcze napisać o dokonaniach Jerzego „Duduasia” Matuszkiewicza. Wystarczy wspomnieć, że w latach 60 napisał muzykę do 25 filmów fabularnych i ponad 50 krótkometrażowych.

Ma swoim koncie ma skomponowaną muzykę do ponad 180 filmów i seriali, m.in., takich jak: serial „Wojna Domowa”, „Kolumbowie”, „Janosik”, „Czterdziestolatek”, „Stawka Większa Niż Życie” i „Życie Na Gorąco”. W swoim bogatym dorobku ma też muzykę do popularnych szlagierów śpiewanych m.in., przez Bogdana Łazukę, Helenę Majdaniec, Hannę Banaszak, Magdę Umer, Kalinę Jędrusik. Współpracował też z Wojciechem Młynarskim pisząc muzykę do jego tekstów.

Przed odejściem czasami jeszcze wracał do gry na saksofonie. Brał udział w koncertach z wieloma weteranami jazzu. Brał też udział w reaktywowanym po latach Jazz Camping na Kalatówkach.

Moim zamiarem nie było przedstawianie pełnej i bogatej biografii Jerzego „Dudusia” Matuszkiewicza. Powyższy tekst jest tylko drobnym fragmentem ukazującym bogatą twórczość i wkład w polski jazz Jerzego „Dudusia” Matuszkiewicza.

Trudno byłoby przedstawić spójną wersję dorobku fonograficznego Jerzego Matuszkiewicza. Przez lata jego działalności na scenie muzycznej, w charakterze kompozytora zebrało się dużo nagrań z jego udziałem i jego kompozycji.

Poniżej niektóre linki do stron prezentujących nagrania:

https://rateyourmusic.com/artist/jerzy-matuszkiewicz?__cf_chl_tk=X.jIg.43ieSDEu051j4TL95xqFlObQsnYqE9uAgIQvY-1777539610-1.0.1.1-z2XxYqkhaS1ZUKFSvMQ92QO1xzoqT_MOMhFl1kVI0dA

https://rateyourmusic.com/artist/melomani

https://winyle-online.pl/artysta/jerzy-matuszkiewicz

https://www.discogs.com/artist/828938-Jerzy-Matuszkiewicz

https://jazz.pl/jerzy-matuszkiewicz-dudus-antologia-polskie-nagrania/

Marek Rachowski

Tekst o Jerzym „Dudusiu” Matuszkiewiczu na podstawie książki J. Radlińskiego „Obywatel Jazz” PWM. 
Oraz
https://www.muzeumjazzu.pl/jerzy-dudus-matuszkiewicz/

Views: 25